 |
Genealogie Frankhuisen Buurtschap |
 |
Houthandel van Eindhoven, Frankhuis te Zwolle.
Aquarel van de 20e-eeuwse Zwolse schilder J.J. Voeten
|
|
De ligging van Frankhuis is ten noordwesten van Zwolle, ongeveer 3 kilometer van het stadscentrum. Een buurtschap is kleiner dan een dorp, een gehucht, zonder kerk. Hoewel Frankhuis klein was, was het door zijn ligging toch een welvarende gemeenschap met tal van winkels en bedrijven. Het lag aan de doorgaande routes naar Kampen in het westen, Hasselt in het noorden, en de vele agrarische bedrijven in de polder Mastenbroek. Naast een melkboer, schoenmaker, bakkerij, kapper, kleermaker, fietsenmaker, hoefsmid, café, wagenmakers en enkele kruidenierswinkels waren er ook enkele grotere bedrijven gevestigd, die voor de werkgelegenheid van de inwoners van Frankhuis zorgden. Het ene bedrijf, de Blokmelkfabriek, verwerkte de melk die de boeren dagelijks uit de verre omgeving kwamen afleveren. Het andere, de houthandel Eindhoven & Zn, verwerkte boomstammen tot houtproducten in allerlei afmetingen. |
Deze boomstammen werden met schepen over het Zwartewater aangevoerd en bij de houthandel in grote vlotten in het water gelegd. Het bedrijf was in 1785 te Blokzijl opgericht door Yntje Lammerts Eindhoven. Nadat dit door brand was verwoest, verplaatste zijn zoon Lambert het bedrijf in 1825 naar Zwolle vanwege de goede aanvoerroute voor het hout. Op de buitenplaats Twistvliet te Frankhuis werd een windhoutzaagmolen gebouwd; vanaf 1857 werd gebruik gemaakt van een stoommachine. In augustus 1973 werd het familiebedrijf overgenomen door één van de grootste Engelse houtimporteurs: The Southern Evans Ltd. Dit bedrijf richtte in Nederland een holdingmaatschappij op, waarin naast Eindhoven ook andere houthandelfirma's werden opgenomen. De aandelen van de Nederlandse dochter van the Southern Evans Ltd. kwamen in 1989 in handen van Stiho BV te Nieuwegein. |
|
Gezicht op Frankhuis 1763 door
Johannes Swertner (1746-1813) Aquarel 15,3 x 33,8 cm Dit ‘Gesigt op de Frankhuysen buyten Zwol’ heeft Swertner op 27 juni 1763 getekend. Waarschijnlijk is dit een aquarel uit een schetsboek. Swertner was een rondreizende Haarlemse kunstenaar en Hernhutter-predikant. |
 |
 |
Hasselterdijk Gezicht op de Hasselterdijk die langs de buurtschap Frankhuis loopt, ca. 1905. De foto is gemaakt vanuit het zuiden. In de verte is het tolhuis te zien (Hasselterdijk 43) Fotograaf: onbekend |
 |
Gasthuisdijk Gezicht op Zwolle vanaf Frankhuis, ca. 1905-1910. Het geheel biedt een zeer landelijk beeld, een weg met bomen, de Gasthuisdijk, koeien in de wei en de stad op de achtergrond. De twee torens zijn van de RK Michaelkerk in de Roggenstraat Nieuwstraat en van de Grote Kerk aan de Grote Markt. De wieken van de twee molens behoren toe aan die op de Jufferenwal en de Eekwal. Fotograaf: onbekend |
 |
Gasthuisdijk Twee vrouwen, wandelend op de Gasthuisdijk in de richting van Frankhuis, ca. 1900. Rechts bevindt zich water waarin hout ligt van de houthandel Eindhoven, die al vanaf 1825 in deze buurt gevestigd was. In de verte zijn rechts de "Tien Geboden" te zien, tien kleine woningen onder één dak aan de Hasselterdijk in Frankhuis. Fotograaf: onbekend |
 |
Ketelkolk Hoekaanzicht van Was- en strijkinrichting Fabriek 'De Ketelkolk', omstreeks 1912, destijds Frankhuis 15, later Gasthuisdijk.
|
 |
Blokmelkfabriek Linksonder houthandel Eindhoven; er tegenover, in het midden de Blokmelkfabriek in 1935, rechts de Gasthuisdijk. Helemaal rechts een deel van de begraafplaats 'Het Heilige Kruis' Fotograaf: onbekend |
 |
Houthandel Eindhoven & Zn. Houthandel Eindhoven & Zn., bij de samenvloeiing van het Zwartewater (boven) en het Zwolle-IJsselkanaal, rechtsboven industrieterrein Voorst (1970). Fotograaf: onbekend |
|
Frankhuis had een rechtstreekse
verbinding met Zwolle, de Gasthuisdijk. Deze kwam uit op de Zwolse Hoogstraat en de
Kamperpoort. Aan het einde van de Gasthuisdijk stond het Buitengasthuis, een
onderkomen voor bejaarden. Daarnaast gelegen was het kerkhof “Het Heilige
Kruis”. Toen in de 60er jaren IJssel-Zwartewaterkanaal werd aangelegd werd
Frankhuis volledig van Zwolle afgesloten. Alle verkeer ging over de nieuwe
Kamperweg. In een snel tempo sloten de winkels en bedrijven en toen ook de
houthandel en de zuivelfabriek de poorten sloten was het met de
werkgelegenheid gedaan. De kaarten hieronder daterend van 1832 zijn verkregen via www.watwaswaar.nl (oude link: www.dewoonomgeving.nl (Nederland zoals het was....) |
 |
 |
 |
 |
| Bijgewerkt december 2007 |